
Tiếng Việt Giàu Đẹp - À Ơi, Tiếng Nước Tôi Sau “Tình ca tiếng nước ta” (NXB Trẻ, 2024), nhà văn, nhà báo Dương Thành Truyền tiếp tục đồng hành cùng bộ sách “Tiếng Việt giàu đẹp” với tác phẩm “À ơi, Tiếng nước tôi”. Đây là tuyển tập hơn 40 bài viết, ghi chép lại những hiện tượng kỳ thú riêng có của tiếng Việt, từ chuyện xưa tích cũ cho đến lời ăn tiếng nói thời hiện đại. “À ơi, Tiếng nước tôi”, tựa như lời mẹ ru dịu hiền lắng đọng tự sâu trong tim mọi người con nước Việt, được cất lên bằng những âm điệu đẹp đẽ của một thứ tiếng “Óng tre ngà và mềm mại như tơ/ Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát” (thơ Lưu Quang Vũ). Chính trong tình thương yêu trìu mến ấy, tác giả đã dành mọi xúc cảm và tâm huyết, thậm chí có xót xa, trăn trở, để lắng nghe, ghi chép liên tục trên hành trình theo dấu tiếng nước ta. Bước chân hành trình khởi đầu từ những câu chuyện của tiền nhân, sự uyển chuyển, sâu sắc trong lời thơ ý nhạc, cái hóm hỉnh, khéo léo trong lời ăn tiếng nói, nét mềm mại, du dương của âm điệu cất lên… cho đến tiếng Việt thời nay rộn ràng, trẻ trung và đầy sống động với nhiều lớp từ mới sản sinh ra mỗi ngày. Và trên tất cả, chính là tình yêu tiếng Việt sâu sắc của tác giả cùng sự tự vấn làm sao có thể đánh thức tình yêu ấy bên trong mỗi con người, để tất cả chung sức đồng lòng duy trì vẻ đẹp vĩnh cửu của tiếng nước ta. “Dương Thành Truyền lắng nghe những lời ăn tiếng nói hằng ngày; đọc rất nhiều chữ nghĩa, sách vở có liên quan như một người đam mê tìm hiểu về tiếng Việt và tâm đắc như tri âm của các tác giả sách bởi người ta đã giúp ông minh định được tình yêu của mình… Ông chỉ nghe và đọc để yêu thích hơn, ngạc nhiên hơn khi nhìn thấy cái lạ trong quen, cái nghịch trong thuận, cái lắt léo trong sự suôn sẻ, cái sai trong đúng – đúng trong sai, cái duyên dáng ý nhị trong xù xì thô mộc, cái lố lăng kệch cỡm trong những điều tưởng như cao sang lịch lãm… Chơi chữ, nói lái, đổi thay, sai lệch, phi chính xác trong chính xác và những ‘logic siêu hình’ vốn nằm sâu trong tâm thức ngôn từ của người Việt đã được Dương Thành Truyền trình bày một cách giản dị, hài hước, dễ hiểu và dễ thấm. Đôi chỗ, ông có những bình luận sâu sắc, bởi vì, ngôn ngữ chính là văn hóa của cá nhân, dân tộc và nhân loại.” – TS Nguyễn Thị Tịnh Thy - VỀ TÁC GIẢ - Dương Thành Truyền, còn có bút danh là Duyên Trường, là Hội viên Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả đã có 2 năm bộ đội, 5 năm dạy Văn, 10 năm làm sách, 12 năm làm báo, 25 năm công tác Đoàn Đội, 30 năm huấn luyện phát triển cá nhân. Thường xuyên cộng tác với các báo Tuổi Trẻ, Tuổi Trẻ Cuối Tuần và Tuổi Trẻ Cười trong các mục Tạp bút, Phiếm đàm, Du ký, Tiếng nước tôi, Ú… òa… tiếng ta, Câu chuyện văn hóa, Thời sự và Suy nghĩ… Các sách đã xuất bản gần đây: - “Trên đường về nhớ đầy” (Du ký, NXB Trẻ, 2015, tái bản có bổ sung năm 2018) - “Trái tim có hình hộ khẩu” (Phiếm đàm, NXB Trẻ, 2017) - “Di chúc của Bác Hồ – một giáo trình tiếng Việt độc đáo” (Chuyên khảo, NXB Trẻ, 2017) - “Bắt đầu bằng để lại” (Tạp văn, NXB Trẻ, 2023) - “Tình ca tiếng nước ta” (thuộc bộ sách “Tiếng Việt giàu đẹp”, NXB Trẻ, 2024)

Di Sản Hồ Chí Minh - Di Chúc Của Bác Hồ - Một Giáo Trình Tiếng Việt Độc Đáo Tác giả đã căn cứ vào ảnh chụp toàn bộ bút tích di chúc của Bác Hồ do Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa VI) công bố vào dịp 02/9/1989 để nghiên cứu về “phong cách lao động ngôn từ” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cụ thể, tác giả đã khảo sát các trường hợp Bác Hồ tự sửa chữa trong quá trình viết Di chúc nhằm tìm hiểu việc sử dụng ngôn từ của Người, để từ đó rút ra những bài học thực tiễn về các trường hợp nói và viết có hiệu lực. Căn cứ trên ba lần viết và sửa chữa Di chúc của chính Chủ tịch Hồ Chí Minh vào các năm: 1965, 1968, và lần cuối vào ngày 10-5-1969, nhà báo Dương Thành Truyền đi tìm lời giải đáp cho thắc mắc “Vì sao Bác Hồ sửa chữa ngôn từ như thế?”. Quá trình đó làm phát lộ nhiều chi tiết thú vị thuộc về phong cách ngôn ngữ và lối dụng ngữ của Hồ Chủ tịch. Không chỉ là chuyện Bác cân nhắc giữa “để lại” hay “cho”, “liền” và “ngay” mà các trường hợp tổ chức lại câu văn, bổ sung phụ tố cho câu... được tác giả phát hiện và đề xuất cách tiếp cận là những kiến thức ngôn ngữ giúp bạn đọc không chỉ hiểu hơn văn bản Di chúc mà còn chia sẻ được mạch tư duy, những dụng ý đằng sau con chữ của Bác. GS-TS Nguyễn Đức Dân, một cây đại thụ của ngành ngôn ngữ học Việt Nam nhận xét: “Qua những dẫn liệu cụ thể, tác giả đã chứng minh một cách sinh động tấm gương lao động ngôn từ mẫu mực của Bác Hồ: cẩn trọng sửa đi sửa lại, công phu trong từng chữ, từng lời, từng đoạn kết nối nhau theo một trật tự logic chặt chẽ nhằm đến cách diễn đạt trong sáng, giản dị nhất có thể mà lại hiệu quả tối đa. Những bình luận phát hiện xác đáng đầy thuyết phục của tác giả về những điểm sửa đổi trong di chúc giúp bạn đọc thấy được những ý tứ tinh tế, sâu sắc trong ngôn ngữ Bác Hồ và di chúc trở thành một văn bản toàn bích, một giáo trình tiếng Việt độc đáo.

Tiếng Việt Giàu Đẹp - Tình Ca Tiếng Nước Ta “Trước mắt các bạn là một ‘Kính vạn hoa’ lấp lánh huyền ảo kỳ thú về tiếng Việt, là một bản ‘tình ca’ hai chương về ‘tiếng nước ta’.” –GS, TS Nguyễn Đức Dân ----------------------------- Ngôn từ duyên dáng, hóm hỉnh, “Tình ca Tiếng nước ta” của nhà văn, nhà báo Dương Thành Truyền là công trình nghiên cứu sưu tập những sáng tạo bất tận của người Việt trong quá trình duy trì và phát triển tiếng Việt. Xuyên suốt “bản tình ca”, tác giả dẫn dắt người đọc vào hành trình khám phá tiếng nước ta từ văn chương thi phú ngàn xưa đến lời ăn tiếng nói thời hiện đại. Đó là những màn thách đối thâm nho của các bậc tiền nhân; bài thơ chữ Nôm đọc theo hình xoắn ốc; bài thơ vịnh Kiều có đến 1.728 cách đọc… hay câu chuyện tình 8.800 chữ toàn bằng ký tự T; chơi chữ song ngữ “See tình”; phong trào chế thơ, chế nhạc bắt trend; loạt tiếng lóng hài hước của dân nhậu, dân bóng đá; những thảm họa “khó đỡ” khi trót nói ngọng, nói lái… Bên cạnh đó, sách còn điểm qua nhiều câu chuyện văn chương lý thú. Tất cả tập hợp thành cả “một kho – một bồ chơi chữ”. Thăng trầm qua bốn nghìn năm lịch sử, tiếng Việt ngày nay vẫn đang tiếp tục hoàn thiện vóc hình, với tất cả sự dí dỏm, thông minh, sáng tạo và tình cảm của nhân dân bao đời bồi đắp nên. Tác phẩm là lời tri ân đến mọi người con nước Việt đã và đang từng ngày làm nên sức sống mãnh liệt và vẻ đẹp lấp lánh của tiếng nước ta. ----------------------------- Tác giả Dương Thành Truyền, còn có bút danh là Duyên Trường, là Hội viên Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh. Anh đã có 2 năm bộ đội, 5 năm dạy Văn, 10 năm làm sách, 12 năm làm báo, 25 năm công tác Đoàn Đội, 25 năm huấn luyện phát triển cá nhân. Thường xuyên cộng tác với các báo Tuổi Trẻ, Tuổi Trẻ Cuối Tuần và Tuổi Trẻ Cười trong các mục Tạp bút, Phiếm đàm, Du ký, Tiếng nước tôi, Ú… òa… tiếng ta, Câu chuyện văn hóa, Thời sự và Suy nghĩ… Các sách đã xuất bản: • “Ký ức về nước mắt và tiếng cười” (Tạp bút, NXB Trẻ, 1997) • “Chuyện gái trai” (Tạp văn, NXB Trẻ, 2000) • “Trên đường về nhớ đầy” (Du ký, NXB Trẻ, 2015, tái bản có bổ sung năm 2018) • “Trái tim có hình hộ khẩu” (Phiếm đàm, NXB Trẻ, 2017) • “Di chúc của Bác Hồ – một giáo trình tiếng Việt độc đáo” (Chuyên khảo, NXB Trẻ, 2017, in lần thứ sáu năm 2023) • “Bắt đầu bằng để lại” (Tạp văn, NXB Trẻ, 2023, in lần thứ hai sau ba tháng phát hành

Một tập tạp văn nhiều cung bậc hỉ nộ ái ố về lòng người và thói đời từ Chuyện đời, Chuyện sách tới Chuyện người. Tác giả viết mà tựa như đang khề khà cùng bạn đọc đối ẩm bằng cái duyên chữ khó phai. Những vấn đề thời sự ùa vào khiến trang viết nhộn hẳn lên với hàng loạt “Ca dao mới thời cách lý”, “Test… đi vào thơ”. Để cuối cùng dẫn tới cú “làm bàn” cực hóm, cực chuẩn: Trong khi công lý đòi hỏi phải được thực thi, công luận đang dùng sức mạnh ngôn từ để bày tỏ thái độ không dung thứ: Dân ta gọi chúng là bọn Việt ác (theo cách cấu tạo từ hệt như Việt gian), là lũ “ăn” kit (theo cách chơi chữ bằng đồng âm)! Đang hóm hỉnh đó rồi tác giả chợt làm người ta đắng đót khi những cái tên đất và người của mấy trăm năm, của máu thịt như Cái Tràm, Láng Dài, Xóm Lung, Đìa Chuối hay Nụ, Thắm, Tươi, Ngà bị chối bỏ dễ dàng. Có phải vì lòng ta cạn, không đủ yêu, không đủ thương, không đủ hãnh diện về cái tiếng quê mình? Và cả những trăn trở day dứt rằng: Thà rằng, xin cứ kỳ vọng con mình phải trở nên giàu có, cao sang, quyền quý, nổi tiếng, thành đạt, ông này bà nọ, xuống ngựa lên xe… nhưng đừng gọi là “công dân đẳng cấp”. Vì thế hẳn có loại “công dân thứ cấp”, và cả loại “phó thường dân” chưa xếp hạng. Thật là, chỉ dùng có mấy chữ mà làm đau lòng không biết bao nhiêu người.

Di Sản Hồ Chí Minh - Di Chúc Của Bác Hồ - Một Giáo Trình Tiếng Việt Độc Đáo Sách khảo sát các trường hợp Bác Hồ tự sửa chữa trong quá trình viết Di chúc nhằm tìm hiểu việc sử dụng ngôn ngữ của Người, để từ đó rút ra những bài học thực tiễn về các trường hợp nói và viết có hiệu lực.

Trên Đường Về Nhớ Đầy Những câu chuyện rủ rỉ, có duyên cùng những bức hình độc đáo có sức lôi kéo người đọc đọc mãi mà không muốn đặt sách xuống. Bạn đọc có thể thu nhận được rất nhiều từ cái nhìn thưởng lãm có phân tích của những trang viết, biết thêm về những địa danh tưởng như quen thuộc, hiểu thêm vùng đất, con người, văn hóa xứ khác. “Đi theo bước chân du hành của Dương Thành Truyền qua năm tháng, người đọc cùng trải nghiệm sự thay đổi về không gian và lối sống của tác giả, nhưng cũng thu lượm được câu chuyện về một tiến trình biến chuyển của xã hội Việt Nam, từ chỗ là một nơi tách biệt với thế giới, đã trở thành một bến đi. Giống như đã đi từ một bến hẻo lánh ra với những điểm đến ngày càng hoành tráng hơn, kỳ vĩ hơn, ngạc nhiên này nối sửng sốt khác.”