Truyện Kiều
Truyện Kiều là một kiệt tác văn chương của nước ta, với tinh thần cốt tử là niềm bi cảm về thân phận con người trong buổi loạn ly. Nỗi niềm đó, như nhà nghiên cứu Nhật Chiêu nhận xét, gói gọn cái tinh túy trong sự “trông thấu” (sáu cõi) và “nghĩ suốt” (ngàn đời). Không chỉ là minh chứng cho tài hoa của văn chương quốc âm thế kỷ XVIII, Truyện Kiều còn là đúc kết của nhân sinh quan dân tộc với tư tưởng Phật giáo, Khổng giáo của giới trí thức, dùng đạo lý hiếu nghĩa làm nền, lấy giáo pháp duyên khởi làm móng. Câu nói của học giả Phạm Quỳnh (“Truyện Kiều còn, tiếng ta còn...”), theo lẽ đó, có lẽ cũng không quá thậm xưng.
Thế nhưng, đối với người đọc phổ thông thời hiện đại, Truyện Kiều của Nguyễn Du không phải dễ đọc, không chỉ bởi những từ Nôm cổ, những từ Hán-Việt khó, mà còn vì hệ thống điển tích, điển cố dày đặc, vốn là đặc trưng của văn học Hán-Nôm trung đại. Công trình khảo đính và chú thích Truyện Kiều của nhà nghiên cứu Hán-Nôm Nguyễn Thạch Giang là một công trình đặc biệt đề cao tính hệ thống và khoa học trong việc xử lý văn bản, cũng như tính chính xác, đầy đủ (mà không quá sa đà) trong việc chú giải. Đây là công trình được coi như “khuôn mẫu về xử lý văn bản tác phẩm văn Nôm”.
Trong bản in lần này, những người làm sách đã mời họa sĩ Đặng Xuân Hòa minh họa cho ấn phẩm. Trước đây, Truyện Kiều đã nhiều lần được minh họa dưới ngọn bút tài hoa của nhiều họa sĩ, mỗi thời kỳ lại mang một dấu ấn khác nhau, góp phần tạo nên hình dung về đường nét, chân dung của những nhân vật trong Truyện Kiều trong tâm khảm người đọc. Còn lần này, với 16 minh họa mới của họa sĩ Đặng Xuân Hòa, chúng tôi mong muốn mở ra cho độc giả cái nhìn và cảm xúc mới về những chi tiết, những nhân vật tưởng chừng như quen thuộc.
Ấn phẩm được ấn hành nhân kỷ niệm 50 năm thành lập FAHASA. Sách có bìa cứng, bọc bìa áo, khổ lớn 25 x 30 cm. Ruột in bốn màu trên giấy Ford định lượng 150 gsm.
Giới thiệu tác giả:
NGUYỄN DU (1765 – 1820)
Ông có tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên. Cha ông là Xuân Quận công Nguyễn Nghiễm, làm tới chức Tham tụng trong phủ chúa Trịnh, quê gốc ở làng Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Ông trải qua thời niên thiếu ở kinh thành Thăng Long hoa lệ.
Nguyễn Du bước vào đời trong buổi đất nước gặp thời biến động: nhà Lê sụp, Nguyễn và Tây Sơn giao tranh, quân Thanh ngấp nghé ngoài bờ cõi. Dòng họ của ông suy sút, ông thì trải qua mười năm gió bụi. Khi Nguyễn Ánh diệt Tây Sơn, ông ra làm quan cho nhà Nguyễn, sau được cử đi sứ nhà Thanh năm 48 tuổi (1813). Nhiều nhà phân tích văn học cho rằng Truyện Kiều chính là tiếng lòng của Nguyễn Du khóc than cho mối cô trung của mình với nhà Lê, cho thân phận bất đắc chí, nỗi đau nhân tình thế thái giữa buổi loạn ly.
NGUYỄN THẠCH GIANG (1928 – 2017)
Phó giáo sư Nguyễn Thạch Giang là một trong những nhà nghiên cứu chuyên sâu về văn chương Hán-Nôm cổ hàng đầu của Việt Nam. Trong suốt hơn 50 năm nghiên cứu, ông đã xuất bản hơn 70 đầu sách, trong đó có nhiều đầu sách có giá trị cao về mặt khoa học. Vào năm 2012, ông được trao giải thưởng Phan Châu Trinh về Nghiên cứu vì những đóng góp xuất sắc của ông trong lĩnh vực văn học Hán-Nôm của Việt Nam.
Nếu công trình khảo đính Truyện Kiều của Nguyễn Thạch Giang tạo nên một khuôn mẫu cho việc xử lý các văn bản Hán-Nôm thì Lục Vân Tiên là sự tiếp nối cho thành công về mặt nghiên cứu đó. Không chỉ giới thiệu, khảo đính và chú giải Lục Vân Tiên, mà qua đó ông cũng đào sâu nghiên cứu thêm về chữ Nôm Nam Bộ - một lớp lang mới mẻ vẫn còn ít người chạm tới.
