An Tư

An Tư

“Khiển nhân tống An Tư công chúa

Vu Thoát Hoan, dục thư quốc nan dã"

- (Đại Việt sử ký toàn thư)

An Tư – cuốn tiểu thuyết về nàng công chúa xinh đẹp đời Trần phải đem cống cho tướng giặc Thoát Hoan, không chỉ là một tấn bi kịch cá nhân mà qua đó tái hiện hầu như toàn bộ cuộc kháng chiến hào hùng chống Nguyên Mông lần thứ hai của quân dân nhà Trần. Tác phẩm được nhà văn hoàn thành cuối năm 1943, đăng tải trên tạp chí Tri Tân trong nửa sau của năm tiếp theo 1944…

Theo chính sử, An Tư là một công chúa đời Trần, em ruột của Thượng hoàng Trần Thánh Tông và là cô của vua Trần Nhân Tông. Tương truyền, công chúa An Tư là người có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành. Gặp buổi giặc Nguyên Mông sang xâm lược, trước sức mạnh hung hãn của kẻ thù, triều đình đã quyết định cống An Tư cho tướng giặc Thoát Hoan để làm kế hoãn binh... Viết An Tư, Nguyễn Huy Tưởng không chỉ cốt khai thác khía cạnh bi kịch của nàng công chúa đời Trần - dù ông đã lấy tên nàng làm tiêu đề cho tác phẩm của mình, như một sự tôn vinh hành động hi sinh cao cả của nàng. Với những biến cố trong số phận của một cá nhân, tác giả đã tái hiện hầu như trọn vẹn những sự kiện chính trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông xâm lược lần thứ hai của vua tôi nhà Trần... An Tư - số phận một cá nhân nhưng cũng là tiêu biểu cho những hi sinh mất mát của quân dân Đại Việt trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông. An Tư - tiểu thuyết về một bậc liệt nữ nhưng cũng là bức tranh toàn cảnh về lịch sử đất nước trong đó có kinh thành Thăng Long, ở vào một thời điểm đầy thử thách nhưng cũng rất đỗi hào hùng của dân tộc.