Chủ Nghĩa Nhân Đạo Trong Văn Học Việt Nam
Từ nửa cuối thế kỷ XX, các nhà phê bình văn học, đặc biệt là các nhà phê bình marxist ở miền Bắc Việt Nam đã nói đến các giá trị nhân đạo trong văn học dân tộc. Tuy nhiên, từ đó đến nay, sau hàng thập kỷ, vấn đề chỉ dừng ở việc “nói đến” chứ chưa có một khảo sát cụ thể, toàn diện, có hệ thống. Hơn thế, chủ nghĩa nhân đạo (Tiếng Anh là humanism/ Tiếng Pháp là humanisme) cũng chỉ được hiểu chủ yếu như là “lòng thương yêu” đối với con người, giữa con người với nhau. Có phải chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt Nam chỉ có nội hàm như vậy? Kỳ thực, nội hàm của nó trên thực tế văn học dân tộc phong phú, đa dạng hơn thế rất nhiều. Đây là vấn đề được khảo sát, phân tích trong khảo luận này. Do đó, khảo luận có trách nhiệm khảo sát toàn diện, đầy đủ trong khả năng có thể hầu hết các đặc điểm của chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt Nam, với mong muốn trình bày các khía cạnh, các biểu hiện, các dạng thức của nó. Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt Nam không chỉ hiện diện trong văn học trung đại mà còn có mặt trong các sáng tác của các nhà văn hiện đại, như Tản Đà, thơ Mới, Hồ Biểu Chánh... Khảo luận hy vọng phác họa một cách rõ ràng, cụ thể diện mạo và đặc điểm của chủ nghĩa nhân đạo như một đặc điểm trong suốt chiều dài nhiều thế kỷ của văn học dân tộc.
Một cái nhìn chung về chủ nghĩa nhân đạo trong văn học
